سيد محمد على ايازى
70
مصحف امام على ( ع ) ( فارسى )
اجتماعى دارنده آن مىافزود . « 1 » و صاحب مصحف را در موقعيت برترى در ميان مسلمانان قرار مىداد . داشتن و شمارش اين مصاحف تا آنجا اهميت داشته كه عدهاى در پى معرفى آن برآمده و كتابهايى را به نگارش در آوردهاند ، برخى شمارش اين مصاحف را به صورت منطقهاى معرفى مىكردهاند ، مانند مصاحف شام ، مصاحف حجاز و عراق ( از ابن عامر متوفاى 118 ) يا در پى مقايسه و نشان دادن اختلاف ميان آنها بودهاند ، مانند كتاب اختلاف مصاحف اهل مدينه و اهل كوفه و اهل بصره ( كسائى متوفاى 189 ) يا به صورت مستقل به معرفى مصحفها پرداختهاند ، مانند كتاب المصاحف و الهجاء محمد بن عيسى اصفهانى ( م 253 ) ، كتاب المصاحف ابوبكر بن ابى داود سجستانى ( م 316 ) ، المصاحف ابن انبارى ( م 327 ) ، المصاحف ابن اشته اصفهانى ( م 360 ) و المصاحف ابن قصم ( م 362 ) . « 2 » آقاى راميار با تحقيقى كه درباره مصاحف صحابه در حيات پيامبر كرده ، از صاحبان چندين مصحف ياد مىكند ، از آن جمله حمزه عموى پيامبر كه پيش از شهادت ، مصحفى براى خود ترتيب داده بود ، ابىّ بن كعب ، ابو الدرداء ، معاذ بن جبل ، زيد بن ثابت ، أبو زيد ، عبادة بن صامت و ابو ايوب انصارى ، البته پس از زمان رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كار تدوين مصاحف و داشتن مجموعههاى شخصى از آيات الهى رايجتر شد ، به طورى كه امروز مجموعا نام 23 نفر از صحابه را داريم كه داراى مصحف بودهاند . « 3 »
--> ( 1 ) - راميار ، محمود ، تاريخ قرآن / 333 . تهران ، امير كبير ، چاپ دوم ، 1362 . ( 2 ) - براى تفصيل بيشتر معرفى اين دسته از كتابها نك : البرهان فى علوم القرآن ، زركشى ، ج 2 / 6 ، تعليقات يوسف مرعشلى ، بيروت ، دار المعرفة ، ط 2 ، 1415 ق . ( 3 ) - تاريخ قرآن / 335 .